12 آذر
بهره وری چیست؟

واژه بهره وری در فرهنگ واژگاان فارسی به معنای سود آوری ، مفید بودن و کامیابی آمده است. واژه انگلیسی Productivity در لغت به معنای قدرت تولید، بارور و مولد بودن است. سازمان بین المللی کار از بهره وری با عبارت زیر یاد می کند:

"بهبود بهره وری و تولید باید به عنوان یک اصل اساسی در خدمت رفاه انسان ها باشد."

در رابطه با تعریف کاربردی بهره وری، تعریف پذیرفته شده ای که مورد توافق همگان باشد وجود ندارد، اما در اینجا به تعدادی از این تعاریف اشاره می شود:

بهره وری به مفهوم نسبت بین بازده تولید به واحد منابع مصرف شده است که با یک نسبت مشابه دوره پایه مقایسه می شود و به کار می رود. بهره وری برابر است با خارج قسمت خروجی (میزان تولید) بر یکی از (کل) عوامل تولید (ماندل).

بهره وری درجه استفاده موثر از هر یک از عوامل تولید است. بهره وری در درجه اول یک دیدگاه فکری است که همواره سعی دارد آنچه را که در حال حاضر موجود است بهبود بخشد. بهره وری مبتنی بر این عقیده است که انسان می تواند کارها و وظایفش را هر روز بهتر از روز پیش به انجام رساند، علاوه بر آن، بهره وری مستلزم آن است که به طور پیوسته تلاش هایی در راه انطباق فعالیت های اقتصادی با شرایط دائما در حال تغییر و همچنین تلاش هایی برای به کارگیری نظریه ها و روش جدید انجام گیرد، بهره وری ایمان راسخ به پیشرفت انسانهاست. (آژانس بهره وری اروپا).

بهره وری یک فرهنگ است، یک نگرش عقلایی به کار و زندگی است که هدف آن هوشمندانه تر کردن فعالیت ها برای دستیابی به زندگی بهتر و متعالی است. ( سازمان بهره وری ملی ایران)

بهره وری عبارتست از رابطه بین ستاده حاصل از یک سیستم تولید با داده های بکار رفته (مانند نیروی کار، سرمایه و ...) به منظور تولید آن ستاده (سازمان بین المللی کار).

منظور از سیستم تولیدی در تعریف فوق عبارتست از هر سیستمی که با تغییر ورودی ها، سیستم های تولید کالا یا خدمت تولید کند. بنابراین بهره وری منحصر به سیستم های تولید کالا نیست بلکه در رابطیه به سیستم های تولید کننده خدمات نیز کاربرد دارد. منظور از ستاده یا خروجی یا برونداد، حاصل عملیات سیستم تولیدی است که می تواند به صورت کالا یا خدمات عرضه شود. منظور از داده یا ورودی  یا درونداد  نیز، کلیه منابع مورد نیاز به منظور تولید کالا یا خدمت مورد نظر است.  در مبحث بهره وری، داده یا منابع عبارتند از نیروی انسانی، سرمایه، ماشین آلات و ...

با توجه به تعاریف بالا، نسبت بین ستاده و داده هر سیستم نشاندهنده سطح بهره وری آن سیستم یعنی میزان استفاده از منبع یا منابع موجود است.

در تعریفی دیگر، هدف بهره وری عبارتست از: به حداکثر رساندن استفاده از منابع نیروی انسانی، تسهیلات و غیره به طریق علمی و با کاهش هزینه های انجام کار، گسترش بازارها، افزایش اشتغال، کوشش برای افزایش دستمزدهای حقیقی به جای دستمزدهای اسمی و جاری و بهبود معیارهای زندگی به گونه ای که به نفع سازمان ها و مصرف کننده باشد (سازمان بهره وری ژاپن).

با توجه به تعاریف بالا می توان بهره وری را استفاده کارآمد از عوامل تولید برای تولید کالاها و خدمات تعریف نمود. رشد بهره وری کل عوامل تولید، موجب کاهش هزینه های تولید و افزایش قدرت رقابت تولیدکننده ها در بازار می شود. در واقع، رشد بهره وری کل عوامل تولید، سبب کاهش سطوح قیمت ها می گردد. بهره وری، منبع اصلی و اساسی توسعه ملی و بقای صنایع می باشد.

عوامل موثر بر بهره وری:

در بین عوامل متعدد اثرگذار بر بهره وری، دو گروه نقش اصلی را دارند:

عوامل داخلی

عواملی خارجی

عوامل داخلی یا درونی توسط فرد یا مدیر بنگاه قابل کنترل است ولی عوامل خارجی یا بیرونی خارج از کنترل فردی یا بنگاهی است. اولین گام در راستای افزایش بهره وری، تشخیص دامنه مشکلات در چارچوب دو گروه عوامل داخلی و خارجی و گام بعدی تشخیص عوامل قابل کنترل است. هر یک از عوامل داخلی و خارجی خود  به عوامل جزئیتری قابل تفکیک می باشند که در مقالات بعدی به هر کدام به طور جداگانه اشاره خواهد شد.

 

منابع: 

.غلامرضا خاکی؛ آشنایی با مدیریت بهره وری، انتشارات کانون فرهنگی انتشاراتی سایه نما، 1376.

مدیریت چرخه بهره وری، شرکت ” کاوش رشد عوامل بهره وری ”.

عباسعلی حاج کریمی، رضا پیرایش؛ تبیین عوامل مؤثر بر بهره وری منابع انسانی در سازمانهای دولتی با استفاده از تکنیک تحلیل مسیر، نشریه فرهنگ مدیریت، سال چهارم، شماره چهاردهم، پاییز و زمستان 1385.

.حمید پاداش؛، بهره وری در پرتو سیاست های کلان، وبسایت اثیر، سایت جامع مدیریت.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز2
دیروز277
این هفته1407
این ماه4814
مجموع157821

5
آنلاین
پنج شنبه, 27 تیر 1398 00:25
توسعه یافته توسط مارال وب