یادگیری سازمان و سازمان یادگیرنده

برای نظر دادن اولین باش!
17 آبان
یادگیری سازمان و سازمان یادگیرنده

يادگيري سازماني 

موضوع يادگيري سازماني در حدود دهه 1970 ميلادي مطرح شد. يادگيري افراد در درون سازمان را يادگيري سازماني گويند. يادگيري سازماني براي توصيف انواع خاصي از فعاليتهايي كه در سازمان جريان دارد بكار گرفته مي شود(رهنورد،1378).

-يادگيري سازماني فرآيند كسب دانش، توزيع اطلاعات، تفسير اطلاعات و حافظه سازماني مي باشـدكه در شرايط تغيير بطور موفقيت آميزي خود را تطبيق ميدهد. در ايـن زمينـه چـالش، انجـام دادن بـراي يادگيري و يادگيري براي انجام دادن است . 

 

انواع يادگيري سازماني

آرجريس و شون سه نوع يادگيري سازماني و يا به تعبير ديگر، سه سطح يادگيري را به شرح زير توصيف كرده اند:  

  • يادگيري تك حلقه‌اي: يادگيري تك حلقه اي زماني اتفاق مي افتد كه در بستر هدفها و سياستهاي جاري سازمان، خطاها كشف و اصلاح شوند. از يادگيري تك حلقه اي، سنگه با عنوان يادگيري انطباقي، فايول ولايلز با عنوان يادگيري سطح پائين و ميسون با عنوان يادگيري غيراستــراتژيك نيز نــام ميبرند.
  • يادگيري دو حلقه‌اي: يادگيري دو حلقه‌اي زماني اتفاق مي‌افتـد كه سازمان خطاها را كشـف و اصلاح مي‌كند و هنـجارها، رويه‌ها، سياست‌ها و هدف‌هاي موجود را زير سـؤال مي‌برد و به تعـديل و اصلاح آنها مي‌پردازد. يادگيري دو حلقه‌اي را، سنگه با عنوان يادگيري مولد، فايول و لايلز با عنوان يادگيري سطح بالا و ميسون با عنوان يادگيري استراتژيك نيز مي‌نامند.
  • يادگيري سه حلقه اي: زماني اتفاق مي‌افتدكه سازمان‌ها ياد بگيرند چگونه يادگيري تك حلقه‌اي و دو حلقه‌اي را اجرا كنند. به عبارت ديگر يادگيري سه حلقه‌اي توانايي يادگرفتن دربارة يادگيري است. اين بدان معني است كه آگاهي از سبك‌ها و فرآيندها و ساختارهاي يادگيري پيش نياز ارتقاي يادگيري است(رهنورد، 1378). از يادگيري سه حلقه اي به عنـوان "فرا يـادگيـري" نيز نـام برده‌اند در اين سطح سازمان‌ها ياد مي‌گيرند كه چگونه ياد بگيرند(حيدري تفرشي ، 1381). 

 

سازمان يادگيرنده 

سازمان يادگيرنده اساساً با تكميل نظريه‌هاي مربوط به يادگيري و يادگيري سازماني شكل گرفته است و از اين‌ رو محققان متعددي در شكل‌گيري اين نظريه نقش داشته اند، سازمان يادگيرنده ،سازماني است كه در آن اعضاء به طور مستمر خود را در جهت تحقق هدف‌ها و آمالي كه واقعاً در پي آنند توسعه مي دهند. الگوهاي نويني در جهت گسترش دامنه تفكر رواج مي يابد، فضا براي آرمان طلبي جمعي وجود دارد و نهايتاً سـازماني است كه اعضاءآن به طور دائم مي آموزند كه چگونه دسته جمعي ياد گيرند( بهرام زاده، 1379). 

 سازمان‌هاي مطلوب، سازمان‌هاي يادگيرنده خواهند بود. اين سازمان‌ها فرصت‌هايي را براي اعمال مسئوليت بوجود مي آورند. از تجر به ها مي آموزند، ريسك مي‌پذيرند و از نتايج حاصله و از درس‌هـاي آموختـه شـده احساس رضايت مي كنند(طالبي،1381 ). 

سازمان يادگيرنده سازماني است كه در آن يادگيري، نياز هميشگي كليه كاركنان تلقي مـي‌شـود و در آن ضمن تاكيد بر آموختن چگونه آموختن و جذب و توزيع دانش نو، به خلق و توليد اطلاعات و دانش جديد ومورد نياز پرداخته مي شود و تمامي اين دانش‌ها در رفتار و عملكردها متجلي مي گردند(قهرماني،1383). به اقرار كليه صاحب‌نظران، نظريه پرداز اصلي سازمان يادگيرنده پيتر ام.سنگه از دانشگاه MIT است. 

سازمان يادگيرنده از نظر پيتر سنگه، سازماني است كه با اسـتفاده از افـراد، ارزش‌ها و سـاير خـرده سيستم‌ها، و با تكيه بر درس‌ها و تجربه‌هايي كه به دسـت مي آورد، به طـور پيوسته عملكـرد خـود را تغييـر مي‌دهد و آن را بهبود مي بخشد،  به نظر وي اجزاي اصلي هر سازمان يادگيرنده عبارتند از: 

  • قابليت‌هاي شخصي [1]: عبارتست از نظامي كه فرد به صورت مـستمر ديـدگاه‌هـاي شخـصي خـود راروشنتر و عميقتر مي نمايد، انرزي و توان خود را متمركز مي‌كند، صبر و بردباري خود را گسترش مي‌دهـد و بالاخره آنكه و اقعيات را منصفانه و بي‌غرض در مي‌يابد. اما شمار بسيار كمي از موسسات، كاركنان خود را بـه رشد اين خصائص در درون خود، تشويق مي‌نمايند. علاوه بر اين تعداد كمي از انسان‌هاي بالغ در جهت رشد و توسعه توانايي هاي شخصي خود، حركت مي‌كنند. 
  • مدل‌هاي ذهني [2]: مدل‌هاي ذهني انگاشت هاي بسيار عميق و يا حتي تصاوير و اشكالي هستند كه بر فهم ما از دنيا و نحوه عمل ما در مقابل آن اثر مي‌گذارند. بسياري از مواقع ما نسبت به مدلهاي ذهني خود واثري كه آنها بر عملكرد ما مي‌گذارند اگاهي كامل نداريم.
  • آرمان مشترك [3]: عبارتست از ظرفيت ايجاد يك تصوير و آرمان از آينده‌اي كه به دنبال آن هستيم.

به سختي مي‌توان سازمـاني را نام برد كه به درجه‌اي از موفقيت رسيده باشد بدون آن كـه  داراي اهـداف ،ارزش‌ها و آرمان‌هايي باشد كه عميقاً در سطح موسسه پذيرفته شده باشند.

  • يادگيري جمعي [4] : فراگيري تيمي حائز اهميت بسيار است. چرا كه تيم‌ها و نه افراد، سـنگ بنـاي يادگيري در سازمان‌هاي مدرن را تشكيل مي دهند.  تا زماني كه تيم ها ياد نگيرند،  سازمان هـا نيـز قـادر بـه يادگيري نخواهند بود.
  • نگرش سيستماتيك[5]: تفكر سيستمي به عنوان پنجمين فرمان معرفي شده است. چـرا كـه سـايرقواعد را يكپارچه مي‌سـازد و آنها را در ساختاري هماهنـگ از مبـاني نظري و عملي تركيب مي‌سازد. ارائه تصويري آرماني از مجموعه، بدون بهره گيري از ديدي سيستمي منجر به ايجاد تصاوير زيبا از آينـده خواهـدشد(سنگه ، ترجمه هدايت،1385)،

 

[1] - Personal Mastery

 

[2] -Mental Models

 

[3] -Shared Vision

 

[4] -Team Learning

 

[5] -System Approach

 

 

منابع:

  • رهنورد، فرج ا... (1378)،»يادگيري سازماني و سازمان يادگيرنده«، فصلنامه علمي-كاربردي مديريت دولتي، شماره 43. تهران، مركز آموزش مديريت دولتي .
  • حيدري تفرشي، غلامحسين و ديگران.(1381)،»نگرشي نوين به نظريات سازمان و مديريت در جهان امروز«، تهران؛ نشر فراشناختي انديشه.
  • بهرامزاده،حسينعلي(1379)»يادگيري سازماني و تفكر سيستمي«، نشريه علمي پژوهشي مديريت، شماره 44، تهران؛سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
  • طالبي كدوئي، فضل ا... (1381)،»سازمان يادگيرنده؛ سازمان متحول ، پويا و مطلوب«، نشريه علمي پژوهشي مديريت ، شماره 64-63 . تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
  • سنگه، پيتر(1380)،»پنجمين فرمان، خلق سازمان يادگيرنده«، ترجمة حافظ كمال هدايت و محمد روشن. تهران؛ سازمان مديريت صنعتي.
خواندن 441 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 17 آبان 1396 ساعت 09:50

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز309
دیروز304
این هفته2733
این ماه9139
مجموع140811

4
آنلاین
شنبه, 04 خرداد 1398 22:07
توسعه یافته توسط مارال وب