11 آبان
مفهوم قابلیت و مدل قابلیت

 

مفهوم قابلیت و مدل قابلیت: 

فرهنگ لغت آمریکایی هریتیج قابلیت را حالت یا کیفیت مناسب بودن یا ذیصلاح بودن تعریف می کند. این تعریف یک توصیف خوب و کلی است، اما به وضوح نمی گوید که سازمان چه چیزی را می سنجد یا ارزشیابی می کند.  سازمان ها امروزه به شدت قابلیت های کارکانان خود را ارزیابی می کنند. فرهنگ آکسفورد قابلیت را به عنوان قدرت، توانایی و ظرفیت انجام دادن یک وظیفه تعریف می کند. کیو قابلیت را به عنوان نتیجه به کاربردن دانش و مهارت به طور مناسب تعریف می کند. به عبارت دیرگ قابلیت یعنی مهارت به علاوه دانش.

موسسه نشنال پارک سرویس امپلویز قابلیت را مجموعه ای از دانش، مهارت و توانایی ها در یک شغل خاص م یداند که به شخص اجازه می دهد به موفقیت در انجام وظایف دست یابد. همانطور که مشاهده می شود، این تعریف مولفه توانایی را نیز به مولفه قابلیت افزوده است. فیلپوت و همکاران قابلیت را به عنوان ترکیبی از مهارت ها، دانش و نگرش های مورد نیاز برای انجام یک نقش بگونه ای اثربخش تعریف می کند. در این  تعریف مولفه نگرش ها به جای توانایی ها آمده است. در تعریفی دیگر، مولفه انگیزه به جای این دو به تعریف افزوده شده است. تعریف هانستین به صورت زیر است: قابلیت عموما به عنوان مجموعه رفتارها یا فعالیت های مرتبط، انوان دانش، مهارت ها و انگیزه هایی است که پیش نیازهای رفتاری، فنی و انگیزشی برای عملکرد موفقیت آمیز در یک نقش یا شغل مشخص به شمار می روند.

تعریف مرتبط تری که در میان متخصصان منابع انسانی در محیط شرکتی به صورت گسترده  مورد پذیرش است، عبارت است از ویژگی اساسی یک شخص که منجر به عملکرد موثر یا ممتاز او در شغل می شود. تعریف دقیق تر دیگر، ترکیب پیشنهادات چند صد متخصص توسعه منابع انسانی است که در کنفرانسی راجع به قابلیت ها در ژوهانسبورگ در 1995 گردهم آمدند.  قابلیت یعنی " مجموعه دانش، مهارت ها و نگرش های مرتبطی که بر قسمت بزرگی از شغل فرد تاثیر می گذارد، که با عملکرد شغلی رابطه دارد و می توان آن را بر عکس استانداردهای عالی مورد انتظار اندازه گیری کرد و با آموزش و توسعه بهبود بخشید. "

مدل قابلیت ترکیب خاص دانش، مهارت ها و ویژگی های مورد نیاز برای ایفای موثر یک نقش در سازمان را توصیف کرده و به عنوان ابزار منابع انسانی برای گزینش، آموزش و توسعه ، ارزیابی، رنامه ریزی جانشینی استفاده می شود. معمولا قابلیت ها پیچیده تر از آن چیزی هستند که در تعاریف به آنها اشاره شده است. به عنوان مثال، مهارت ها می توانند از یک تبحر عینی مثل توانایی استفاده از یک ماشین خاص یا نوشتن جمله ای که یک ایده را روشن بیان میکند تا قابلیت های محسوس، مثل توانایی فکر کردن استراتژیک یا تاثیر گذاری بر دیگران باشد. واضح است هر شغلی به ترکیب مهارت هایی نیاز دارد که ممکن است بسته به درجه عینیت، کمتر یا بیشتر قابل اندازه گیری باشد. به عنوان مثال اجرای یک تست برای تعیین اینکه فرد می تواند به سرعت تایپ کند و به اندازه کافی عضو ارزشمند تیم پردازش نفت باشد. تعیین اینکه آیا شخص به قدر کافی در تفکر استراتژیک و تاثیرگذاری بر دیگران مهارت دارد تا یک مدیر موثرتر باشد، سخت تر است.

مدل قابلیت با پاسخ به دو سوال دقیقا به این نکته اشاره می کند:

کدام مهارت ها، دانش و ویژگی ها برای انجام شغل مورد نیاز است؟

کدام رفتارها بیشترین تاثیر مستقیم را بر عملکرد و موفقیت در شغل دارند؟

اندیشمندان مختلف حوزه قابلیت و مدل های قابلیت، قابلیت های متفاوت و متعددی را به عنوان قابلیت های اساسی شغل معرفی کرده اند. این قابلیت شامل جهت دهی، ارتباطات، رهبری، انگیزش دیگران و قابلیت های متعدد دیگر می شود.  

 

 

 

 

منابع: 

انصاری رنانی، قاسم؛ تونکه نژاد، ماندنی(1388). "طراحی مدل قابلیت های کارکنان با استفاده از تئوری زمینه یابی". مطالعات مدیریت صنعتی، شماره 15، زمستان 88. ص 25-50

Iversen , Ole I.(2000). Managing people towards a work force,Part A - Managerial competencies. Presented at the 8th World Congress on Human Resource Management, Paris.

Cave ,E&Mc Keown , P (1993) .Managerial Effectiveness :The Identification of Need. Management Education and Development,Vol 24 ,No 2 pp122-137

Haunstein ,p (2000) . Competency Modeling Approaches and strategies.csae.com/client/csae.pdf

Rodriguez, Donna & etal (2002). DEVELOPING COMPETENCY MODELS TO PROMOTE INTEGRATED HUMAN RESOURCE PRACTICES. Human Resource Management, Fall 2002, Vol. 41 , No.3, PP. 309-324

آخرین ویرایش در پنج شنبه, 11 آبان 1396 ساعت 07:11

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز106
دیروز156
این هفته831
این ماه3486
مجموع119802

6
آنلاین
چهارشنبه, 29 اسفند 1397 19:27
توسعه یافته توسط مارال وب