مدل نیروهاي پنج گانه پورتر " Porter five forces analysis"

برای نظر دادن اولین باش!
09 آبان
مدل نیروهاي پنج گانه پورتر " Porter five forces analysis"

این تکنیک بیشتر جنبه نگرشی دارد.

 

 

تجزیه و تحلیل رقابت: الگوي مبتنی بر پنج نیروي پورتر

مایکل پورتر این پنج عامل را در تجزیه و تحلیل صـــنعت لازم میداند. تاثیر و تاثر این پنج عامل بر روي یکدیگر ماهیت و یا شــدت رقابت در صــنعت را مشــخص مینماید. این قدرت جمعی نیروها اســتکه ظرفیت ســودآورينهایی یک تجارت را معین مینماید. پورتر معتقد استکه تمامی شرکتها به دنبال سود هستند و عاملی که میزان سود را تعیین مینماید، عامل شدت رقابت است و اگر شدت رقابت مشخص باشد، سودآوري نیز مشخص میگردد. در این راستا وظیفهي استراتژیستها، جستجوي موضعی در صـــنعت اســـتکه در آن ، شـــرکتها بتوانند در برابر این نیروها از خود دفاع کرده و یا به نفع خود، بر آنها تأثیر گذارند.

این تجزیه وتحلیل دو کاربرد دارد:

 .1اگر وارد ص نعتی نش دهایم میتوانیم در مورد ورود و یا عدم ورود به ص نعت تص میمگیري نماییم و اگر در ص نعتی قرار داریم میتوانیم با استناد به این تجزیه و تحلیــل در مورد ماندن و یــا خروج از صنعت تصمیم گیری نمــاییم.

 .2با استفاده از این روش میتوانیم مناسبترین و سودآورترین موقعیت را در صنعت شناسایی نماییم. مثلا به جاي تولید نوشابه ،تولید کننده شیشه نو شابه (عر ضهکنندگان) و یا خریدار نو شابه (خریداران) و یا تولیدکنندهيآبمیوهيگازدار (کالاي جایگزین)

گردیم

پورتر معیارهایی را براي ارزیابی هریک از پنج عامل فوق بیان کرده اســـتکه میتوان بهوســـیله آنها این عوامل را ارزیابی نمود:

:

الف- معیارهای ارزیابی قدرت چانه زنی خریداران

 1.تعداد خریداران :هر چه تعداد خریداران زیادتر باشـــد، قدرت چانهزنی خریداران کاهش مییابد، زیرا اگر آنها کالا را نخرند، فرد دیگری آن را می خرد.

 2.قدرت ادغام عمودي پ سرو خریدار :اگر خریدار قدرت ادغام عمودي پسرو دا شته با شد، یعنی توان اینکه واحد قبل از خود در صـــنعت را بخرد و یا بســـازد، قدرت چانه‌زنی آن بالا میرود. مثلا تولیدکننده‌ي خودرو، اگر توان ســـاخت قطعات را داشته‌باشد، می‌تواند از قدرت چانه‌زنی بالاتري در مقابل قطعه ساز برخوردار باشد. یعنی اگر قطعه‌ساز قیمت بالاتري را پیشنهاد دهد تولید کننده می‌تواند تهدید به ساخت قطعات نماید.

 3.میزان حیاتی بودن محصــول :هر چه محص ـول براي خریدار بااهمیت تر باشـــد قدرت چانهزنی ما به عنوان خریدار بالا

میرود و هر چــه محصـــول حیاتی‌تر باشد (مانند انرژي هســـتــه اي، نفت، دارو) قدرت چانه زنی پایین می‌آید.

 

 4.حجم خرید :هرچه حجم خرید خریداران بالاتر باشـــد قدرت چانهزنی آنها افزایش و هر چه حجم خرید خریداران کمتر باشد، قدرت چانه زنی آنها کاهش می‌یابد.

 

 5.میزان اطلاعات خریدار از نحوه تولیدو ســایر اطلاعات فنی مربوط به محصــول و یا فرایند :اگر خریدار اطلاعات کاملی از موارد فوق داشــته باشــد، قدرت چانهزنی خریدار افزایش مییابد. البته در هر یک از موارد فوق فرض  می شود عوامل قبلی ثابت فرض شده و تنها عامل مورد بحث تغییر می‌یابد.

 

ب .معیارهای ارزیابی قدرت چانه زنی عرضه‌کنندگان

 1.تعداد عرضــه‌کنندگان :هرچه تعداد عرضه‌کنندگان افزایش می‌یابد، قدرت چانه‌زنی آنها کاهش می‌یابد زیرا اگر این عرضه‌کننده کالا را به فروش نرساند ما می‌توانیم از یک عرضه‌کننده دیگر آن کالا را بخریم، بنابراین قدرت چانه‌زنی عرضه‌کننده کاهش می‌یابد.

 

 2.تعداد محصولات جایگزین عر ضه‌کننده :هرچه تعداد محصولات جایگزین عرضه‌کننده کمتر باشد، قدرت چانه‌زنی عرضه‌کننده بالا می‌رود و هرچه تعداد محصولات جایگزین عر ضه‌کننده بیشتر باشد، قدرت چانه‌زنی عرضه‌کننده پایین می‌آید.

 3.فروش عمده عرضـــه‌کننده :اگر خریــدار فروش عمــده انجام دهد، قــدرت چــانه زنی آن کــاهش می‌یــابــد.

 4.میزان تمایز بین محصولات عرضه شده: اگر تمایز بین محصولات عرضه کننده بالا باشد، قدرت چانه‌زنی بالا می‌رود.

 

 5.میزان هزینه‌هاي ثابت عرضه‌کنندگان :هر چه هزینه‌هاي ثابت عرضه‌کنندگان بالاتر باشد، قدرت چانه‌زنی آنها کاهش می‌یابد. علت این امر آن است که عرضه کننده به خاطر هزینه اولیه بالا ، حاضر نیست به راحتی از بازار خارج گردد و می‌خواهد محصول خود را هر طوری که هست، بفروشد.  

 

6.قابلیت ادغام عمودي پیشرو :اگر عرضه‌کننده قدرت ادغام عمودي پیشرو بالاتري داشته باشد و توانایی خرید و یا ساخت وحد بعد از خود در زنجیزه عرضه را داشته باشد، قدرت چانه زنی عرضه کننده بالا می رود.

 

ج.معیار ارزیابی قدرت جایگزینی کالاهای جایگزین

هر چه کالایی آسانتر جاي کالاي دیگر را بگیرد، قدرت جایگزینی آن کالا بالاتر ا ست و رقابت در آن صنعت بیشتر می‌شود .

به طور اساسی دو عامل بر سهولت جایگزینی موثرند:

  1. هزینه
  2. عملکرد

کالایی راحت‌تر جایگزین کالاي دیگر می‌شود که هزینه کمتر و عملکرد بالاتري داشته باشد. مثلا موتورسیکلت جایگزین سواري در جاده نمی‌شــود زیرا عملکرد موتورسیکلت پایینتر از سواري اســت. به طور کلی هر کالایی که سود بیشتری داشته باشد، علاقه‌مندی برای تولید جایگزنی‌های آن بیشتر است.

د.معیار ارزیابی قدرت تهدید تازه‌واردها

رقباي جدید با ورود خود به صحنه‌ي رقابت، علاقه به کسب سهم بازار داشــته و در نهایت ظرفیت‌هاي جدیدي ایجاد می‌نمایند .

بطور کلی این نیرو شامل عواملی است که امکان وارد شدن رقباي جدید به عرصه‌ي رقابت در صنعت را تسهیل نموده و یا بالعکس آنرا مشکل می‌سازد. در چنین شرایطی اگر موانع ورود تازه واردین زیادتر باشد، تازه واردین فشار زیادي را باید از سوي رقباي تثبیت شده خود تحمل نمایند. شدت تهدید ناشی از ورود رقبای جدید به عوامل زیر بستگی دارد:

1. سرمایه مورد نیاز :اگر سرمایه مورد نیاز براي ورود به یک صنعت زیاد با شد، افراد کمتري وارد آن صنعت شده و قدرت تهدید تازه واردها کاهش می‌یابد.

 

2.دسترسی به کانال‌هاي توزیع :هرچه دسترسی به کانال‌هاي توزیع براي تازه‌واردها راحت‌تر باشد، قدرت تهدید تازه‌واردها افزایش می‌یابد و هرچه دسترسی به کانال‌هاي توزیع مشکل‌تر باشد، قدرت

 تهدید واردها کاهش می‌یابد (مانند ورو به ساخت کالاهاي دارویی)  

 

 3.امتیازات ویژه :هرچه افراد موجود در صنعت داراي امتیازات ویژه بیشتري باشند ( نام تجاري معتبر، ســابقه نیک و غیره ) قدرت تهدید تازه‌وادها کمتر می‌گردد مانند کوکاکولا که در صنعت نوشابه داراي نام تجاري معتبر است و هر کسی نمی‌تواند به سادگی در ایـن صنعت وارد شده و با کوکاکولا رقابت نماید.

 

4.میزان تمایز :هرچه تمایز در یک صنعت بیش‌تر باشد، قدرت تهدید تازه‌واردها کمتر می‌شود. مثلا کسی نمی‌تواند وارد صنعت خودرو شود اما افراد به راحتی می‌توانند وارد صنعت گچ شوند.

 

5.منحنی یادگیري یا تجربه : طبق این منحنی هر چه زمان بیشـتري می‌گذرد هزینه ما در یک صـنعت کاهش می‌یابد زیرا هر چه زمان بیشتري می‌گذرد، تجربه ما در صنعت بیشتر می‌شود و می‌توانیم هزینه‌هاي خود را در صنعت کاهش دهیم. هرچه صنعت داراي منحنی یادگیري بالاتري باشد، یعنی زمان بیشتري طول بکشد تا بتوانیم خود را به نقطه Min هزینه در آن صنعت برسانیم ،قدرت تهدید کمتر می‌شود زیرا زمان زیادي لازم است تا قادر باشیم در آن صنعت تجربه کسب نموده و هزینه‌ي خود را کاهش داده و در نهایت با سایر شرکت‌ها رقابت نماییم.

 6.سیاست‌هاي دولت :هر چه دولت در ورود تازه‌واردها سخت‌گیري بیشتري نماید، قدرت تهدید تازه‌واردها کاهش می‌یابد و هرچه آســـانتر بگیرد قدرت تهدید تازه‌واردها افزایش می‌یابد. به عنوان مثال اگر دولت جهت ایجاد کارگزاري بورس قوانین سختی را وضع نماید بنابراین قدرت تهدید تازه‌واردها کاهش خواهد یافت.  

 

ه.معیار ارزیابی قدرت رقابت رقبای موجود  

غالبا قویترین نیروی رقابتی است و شدت و ضعف آن بستگی به عواملی به شرح زیر دارد:

-همترازي رقبا :هرچه رقباي موجود در یک صنعت مشابه‌تر باشند ( از نظر سرمایه، تعداد پرسنل، قیمت، تکنولوژي، کیفیت ، حجم تولید  و قدرت رقابت در آن صنعت بیشتر می‌گردد.

 

  تعداد رقبا: هر چه تعداد رقبا در یک صنعت بیشتر باشد، شدت رقابت بیشتر می‌گردد.

هزینه ثابت: هر چه هزینه ثابت در صنعت بیشتر باشد، شدت رقابت در آن صنعت بیشتر می‌گردد.

-موانع خروج :هر چه موانع خروج از صنعت بیشتر باشد ( سیاست هاي دولت، سرمایه سنگین، . . . ) شدت رقابت بیشتر می‌گردد.

هزینه تبدیل: هر چه هزینه تبدیل در یک صنعت بیشتر باشد، شدت رقابت بیشتر می‌گردد.

در صحنه رقابت بین شرکت‌هاي رقیب، برخی راهکارهاي مورد استفاده براي رقابت عبارتند از: 

 

 ×قیمت پایین  

 ×کیفیت بالا  

 ×کاربردهاي بیشتر محصول  

 ×خدمات قبل و بعد از فروش  

 ×ضمانت محصول  

 ×شبکه بهتر توزیع، عمده فروشی و خرده فروشی محصول  

 ×قابلیت بیشتر در نوآوري و یا تقلید 

 

 

 

فواید مدل پورتر:

  مشخص کردن ماهیت رقابتی

  تعیین میزان سودآوري

  تصمیم گیري در مورد ورود و یا خروج از یک صنعت و همچنین جایابی و یا تعیین موقعیت در صنعت

  هم در بخش محصولات سودمند است و هم در بخش خدمات

خواندن 467 دفعه آخرین ویرایش در سه شنبه, 09 آبان 1396 ساعت 09:53

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز87
دیروز480
این هفته1940
این ماه6316
مجموع148942

8
آنلاین
چهارشنبه, 29 خرداد 1398 05:25
توسعه یافته توسط مارال وب