هوش تجاری : مولفه ها و پیاده سازی

02 دی
هوش تجاری : مولفه ها و پیاده سازی

هوش تجاری در سازمان 

هوش تجاري به توانايي يک سازمان در جمع آوري ، نگهداري و سازماندهي داده ها اطلاق مي شود . اين قابليت منجر به توليد مقدار زيادي اطلاعات مي گردد که به توليد فرصتهاي جديد مي انجامد . به تعبير ديگر هوش تجاري بايستي هم هدف تجارت را در برداشته باشد و هم کاربرد عملي .

هوش تجاري فرآيند تبديل داده هاي خام به اطلاعات تجاري و مديريتي است که به تصميم گيرندگان سازمان کمک مي کند که تصميمات خود را سريعتر و بهتر اتخاذ کرده و براساس اطلاعات صحيح عمل نمايند .

همه سازمانها از طريق تصميم گيري در سطوح مختلف مديريتي سازماندهي مي شوند و تصميم گيري اغلب به عنوان تبديل اطلاعات برعملکرد تعبير ميشود و اطلاعات يک اساس و پايه منطقي براي فرآيند تصميم گيري هستند.

اطلاعات منبع اصلي تصميم گيري است و آنچنان اهميت استراتژيکي دارد که آن را مترادف با قدرت ميدانند .

هوش تجاري نه به عنوان يک ابزار و يک محصول و يا حتي يک سيستم ، بلکه به عنوان يک رويکرد جديد در معماري سازماني براساس سرعت در تحليل اطلاعات به منظور اتخاذ تصميمات دقيق درحداقل زمان ممکن مطرح شده است.

در ادامه به معرفي پرکاربردترين مؤلفه هاي هوش تجاري مي پردازيم .

 

مؤلفه های هوش تجاری 

هوش تجاري از طريق مؤلفه هاي زير تبديل داده به اطلاعات و هدايت آن به سمت دانش ارائه ميدهد :

 

  1. انبار داده

انبار داده عبارت است از مجموعه اي از داده هاي يکپارچه، که توسط صفحات وب از منابع داخلي و خارجي جمع آوري شده است و داده هاي مرتبط را از مخزني که براي تصميم گيري موجود است، تجميع مي کند.انبار داده به خصوص براي مديران و تحليلگران تجارت بسيار قابل دسترس است.

 

  1. داده کاوی

داده کاوي فرآيند کشف الگوها، روابط بين داده ها و تمايلات از طريق بررسي حجم وسيعي از اطلاعاتي است که در انبار ذخيره شده است.تکنولوژي تشخيص، آمار و تکنيک هاي  رياضي معمولا  در تکنولوژي  داده کاوي  استفاده مي شوند [4] .

 

  •   ETL : Extraction Transformation Load

خلاصه کردن، انتقال، بارگذاري مجموعه اي از عمليات است که در آن داده از چندين پايگاه داده و سيستم استخراج مي شود، به فرمت مورد نظر انتقال مي يابد و در پايگاه داده هدف بارگذاري مي شود [6] .

 

  •   OLAP : On-line Analytical Processing

تکنولوژي OLAP با بهره گيري از محاسبات پيچيده به کاربران اين امکان را مي دهد که حجم وسيعي از اطلاعات را جستجو و آناليز کنند.ابزارهايOLAP ترکيبي از رابط کاربري گرافيکي و روش هاي پردازش است، که نتايج بصري متفاوتي را در ديدگاه کاربران ايجاد مي کند .

 

 پیاده سازی هوش تجاری به عنوان ابزار تصمیم گیری

براي استقرار يک سيستم هوشمندي کسب و کار در يک سازمان مي توان 5 مرحله اساسي را در نظر گرفت . اين مراحل عبارتند از :

 

  1.  شناسایی اطلاعات هوشمند مورد نیاز سازمان

در اين مرحله تصميم مي گيريم "چه مي خواهيم بدانيم ؟" پاسخگويي به اين سؤال به دانستن نيازهاي سازمان مورد نظر براي اتخاذ تصميمات کليدي تجاري منجر مي شود . در بخش هاي مختلف هر سازمان ، براي مديران سؤالات مختلفي مطرح مي شود و معيارهاي متفاوتي براي ارزيابي کارايي وجود دارد که همه اين موارد بايد شناسايي شوند.

اطلاعات هوشمند مورد نياز در سازمان چگونه تعيين مي شوند ؟ در سازمان چه تصميماتي گرفته مي شود؟ اين تصميمات براي چه بايد اتخاذ شوند؟ تصميمات سازمان در چه زماني بايد اتخاذ شوند ؟

چه کساني از اين اطلاعات هوشمند براي تصميم گيري استفاده خواهند کرد ؟

اطلاعات هوشمند مورد نظر اساسا مورد نياز سازمان هستند و نمي توان بدون آنها تصميم گيري کرد يا اگر سازمان اين اطلاعات را داشته باشد بهتر است ؟

 

  1. استخراج و جمع آوری داده ها از منابع اطلاعاتی موجود

جمع آوري و يکپارچه سازي اطلاعات داراي سه مرحله اصلي است که اين سه مرحله عبارتند از استخراج ، تبديل و بارگذاري اطلاعات . در مجموع از اين سه مرحله به ETL ياد مي شود.

طي فرآيند ETL داده ها از روي سيستم هاي موجود مانند برنامه هاي کاربردي يا پايگاه هاي اطلاعاتي استخراج شده ، به فرمت مناسب يک مخزن اطلاعاتي که در اغلب اوقات يک انبار داده است ،  در مي آيند و تبديلات لازم روي آنها اعمال مي شود . سپس در مخزن اطلاعاتي مذکور قرار داده مي شوند. با استفاده از اين فرآيند ، نيازي به جايگزيني سيستم هاي قديمي نيست.

منابع اطلاعاتي درون سازمان يا خارج از آن وجود دارند ؛ نمونه هايي از منابع اطلاعاتي عبارتند از : پايگاه هاي داده، گزارش ها ، مستندات متني ، تصاوير،  فايل هاي صوتي ، جداول ، صفحات وب و اطلاعات به دست آمده از فرآيندهايي چون SCM ،CRM و ERP.

اطلاعات استخراج شده بايد قالب الکترونيک داشته باشند. براي الکترونيک کردن اطلاعات موجود از اسکنر ، دوربين هاي ديجيتال ، پرس و جو در پايگاه هاي داده ، جستجو در وب و فايل هاي موجود در کامپيوتر استفاده مي شود.

  1. متمرکز کردن و سازماندهی داد ه ها در یک انبار اطلاعاتی مانند انبار داده

در اين مرحله داده هايي که در مرحله قبل به فرمت استاندارد در آمده اند ، در يک مخزن اطلاعاتي مانند انبار داده قرار داده مي شوند. داده ها قبل از ورود به مخزن اطلاعاتي ، پاکسازي شده و اطلاعات نامربوط از آنها حذف ميشوند .

همچنين اطلاعات ديگري در صورت نياز به آنها اضافه مي شود . نگهداري اطلاعات به اين طريق به کاربر اجازه ميدهد اطلاعات مورد نظر خود را از يک مجموعه داده اي کامل استخراج کند و به اين ترتيب تجزيه و تحليل هاي مورد نياز خود را بر روي آنها انجام دهد.

 

  1. فراهم کردن ابزار تحلیلی مناسب و نمایش نتایج

در اين مرحله بايد بتوان از روي داده هاي جمع آوري شده ، در رابطه با وضعيت و سياست هاي کلي سازمان دانش مناسبي استخراج کرد و اطلاعات مورد نياز را پيش بيني کرد . اين کار نيازمند ابزار تحليلي است . اين ابزار بايد طوري طراحي شود که متخصصين تکنيک و تجارت با زمينه هاي مختلف تخصصي بتوانند اطلاعات مورد نظر خود را از داده ها استخراج کنند . اطلاعات استخراج شده ممکن است ساده باشد مانند پرس و جوهاي متداول در پايگاه داده يا پيچيده باشد مانند استخراج الگو ، عيب يابي و پيش بيتي يک پديده خاص.

تحليلگران تکنيک و تجارت ، از ابزارهاي متنوعي براي دستيابي به اطلاعات ، تحليل اطلاعات و مشاهده نتايج استفاده مي کنند . ابزارهاي اصلي به کار رفته در اين مرحله شامل موارد ذيل هستند:

  • گزارش گيري
  • ابزار پرس و جو مانند OLAP
  • داده کاوي

 در نهايت اطلاعات و نتايج پرس و جوها و گزارشها را مي توان از طريق برنامه هاي کاربردي روميزي، داشبوردها ، اينترانت و پورتال هاي خارجي به کاربر منتقل کرد.

 

  1. انجام عملیات

آخرين گام در فرآيند هوشمندي کسب و کار تصميم گيري و انجام عمليات سازماني بر مبناي نتايج تجزيه و تحليل اطلاعات در مرحله قبل مي باشد. بعد از انجام عمليات و مشاهده نتايج حاصل از آن ، اطلاعات توليد شده در سازمان برمبناي اين عمليات ، وارد چرخه هوشمندي کسب و کار ميشوند و نتايج حاصل از انجام آنها با ابزار هوشمندي کسب و کار ارزيابي مي شوند.

استقرار هوشمندي کسب و کار در سازمان در يک بازه زماني انجام مي گيرد که بنا به اندازه سازمان و بخش هايي  از آن که در حوزه سيستم هوشمندي کسب و کار قرار خواهند گرفت ،  مي تواند کوتاه يا بلند باشد .

5مرحله فوق  در واقع نوعي استقرار پلکاني را بيان مي کنند که ممکن است ماه ها و حتي سال ها طول بکشد . بنابراين استقرار هوش تجاري يک فرآيند پلکاني در يک بازه زماني خاص است . اين نوع استقرار برخلاف استقرار دفعتي و يکباره ، مي تواند مزاياي بسياري را براي استفرار مطلوب سيستم در يک سازمان داشته باشد.    

مرحله اول در واقع شناخت مسئله خاص آن سازمان است . همانطور که مي دانيم هر سازماني شرايط و نيازمندي هاي خاص خود را دارد . در اين مرحله به شناسايي و کشف نيازمندي ها و شناخت تمامي جوانب آن پرداخته مي شود .

مرحله اول در ادامه کار بسيار مهم است و رضايت نهايي کاربران سيستم ، در گرو انجام درست مرحله اول است.

مرحله دوم يکي از سخت ترين و زمانبرترين مراحل کار است . در اين مرحله با استفاده از ابزارها و تکنيک هاي مخلتف ETL ، فرآيند استقرار هوشمندي کسب و کار تا پايين ترين سطوح سازمان نفوذ مي کند و بيشترين برخورد با سازمان به وجود مي آيد . در اين مراحل از تکنيک هاي مخصوصي استفاده مي شود.

مرحله سوم  مربوط به ايجاد يک انبار داده است که از روش ها و تکنيک هاي خاصي براي آن استفاده مي شود.

در مرحله چهارم و پنجم کاربردهاي اصلي هوشمندي کسب و کار در سازمان مورد استفاده قرار مي گيرد و کم کم هوشمندي کسب و کار وارد فرآيند هاي تجاري سازمان مي شود

 

 

 

منابع:

-مغرور،محمدرضا."پايان نامه هوشمندي کسب و کار و کاربرد آن در طراحي سيستم هاي ارزيابي عملکرد"، دانشگاه صنعتي شريف،شهريور 1366.

-فيضي،کامران؛مقدسي،عليرضا."کاربرد سيستم هاي پشتيبان تصميم  در تصميم گيري مديران"،فصلنامه مطالعات مديريت،شماره 45.

-شاکري،محمد صادق؛حسني آهنگر،محمدرضا."بررسي رابطه ميان هوش تجاري و مديريت فرآيندهاي کسب وکار"،اولين همايش ملي مديريت کسب و کار،بهمن 1332.

-Gul,Muhammad;Ibrahim,Jamaludin;Bhatti,Zeeshan;Waqas,ahmad.”Bussiness Intelligence asKnowledge Management Tool in Providing Financial Consultancy Services”, American Journal of Information Systems,2014,Vol.2,NO.2.

-Olivera Marjanovic ,”Looking Beyond Technology: A Framework for Business Intelligence and Business Process Management Integration”,2009.

-H.Eriksson and M.Penker,”The Role of business Intelligence in business performance management ”,John Wily & Sons,1025-1029,2005

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز209
دیروز180
این هفته1678
این ماه3777
مجموع164934

9
آنلاین
شنبه, 26 مرداد 1398 20:54
توسعه یافته توسط مارال وب