عوامل خارجی موثر بر بهره وری

21 آذر
عوامل خارجی موثر بر بهره وری

عوامل خارجی 

عوامل خارجی شامل عواملی نظیر سیاست های دولت، مکانیزم های نهادی و بنیادی، شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، محیط کسب و کار و دسترسی به امکانات مالی، برق، آب، حمل و نقل، ارتباطات و مواد اولیه است. عوامل خارجی موثر بر بهره وری بنگاه در سه گروه اصلاحات ساختاری، منابع طبیعی، دولت و عوامل زیربنائی قابل تقسیم بندی است.

گروه اول: عوامل ساختاری

تغییرات ساختاری جامعه در بهره وری ملی و بهره وری سازمانی، به طور مستقل از مدیریت سازمان تاثیر گذارند. در بلند مدت این تاثیرگذاری دو طرفه است همانطرو که تغییرات ساختاری در بهره وری اثر می گذارد، تغییرات بهره وری نیز موجب تعدیل ساختار می گردد. این تغییرات تنها نتیجه توسعه اقتصادی و اجتماعی نیستند بلکه موجب آن نیز می باشند. عوامل ساختاری خود به عوامل زیر تقسیم می شوند:

تغییرات اقتصادی

مهمترین تغییرات اقتصادی در الگوی اشتغال، ترکیب سرمایه و تکنولوژی، اندازه بنگاه و رقابت اتفاق می افتد.

تغییرات در الگوی اشتغال؛ در مرحله اول اشتغال از کشاورزی به صنعت انتقال می یابد و موجب گسترش بخش صنعت و رشد سریع بهره وری در این بخش، به خصوص در کشورهای در حال توسعه می گردد. مرحله دوم تغییر ساختاری اشتغال از صنعت به خدمات است. افزایش بهره وری در مرحله انتقال اشتغال از صنعت به خدمات است. افزایش بهره وری در مرحله انتقال اشتغال از صنعت به خدمات همانند انتقال از کشاوری به صنعت نیست. تجربه کشورهایی که مراحل فوق را گذرانده اند نشان می دهد که انتقال اشتغال از صنعت به خدمات با کاهش هزینه انرژی  وسرمایه گذاری و افزایش هزینه سرمایه گذاری در آموزش نیروی کار همراه بوده است.

تغییرات در ترکیب افزایش نسبی، طول عمر و نوع سرمایه در بهره وری موثر می باشد. رشد و نوع سرمایه در بهره وری موثر می باشد. رشد سرمایه تابعی از پس انداز است و تغییرات تکنولوژیکی و اختراعات نیز در ترکیب سرمایه میزان سرمایه گذاری و افزایش و کاهش بهره وری موثرند. تفاوت معنی دار مابین بهره وری و تمرکز سرمایه اغلب نشانه ای از عدم استفاده از ظرفیت ها و ضعف مدیریت جامعه و بنگاه ها است.

تاثیر تکنولوژی در ساختار اقتصادی و بهره وری عامل مهم دیگری در سطح کلان اقتصادی و نیز بنگاه هاست. مدیریت تحقیق و توسعه تکنولوژی و کاربرد روش های تازه، فنون جدید، محصولات نو، فرآیندهای بهنگام تولید به طور چشم گیری در افزایش بهره وری و تغییرات ساختاری نقش دارند. نمونه بارز آنها را می تواند از کامپیوتر، می کروپروسسورها، ربات ها، تجهیزات ارتباطی و اطلاعات نام برد که نقش عمده ای در بهره وری و تغییر ساختار اقتصادی داشته اند.

اندازه گیری نسبی بنگاه های تولیدی رابطه نزدیکی با بهره وری و ساختار صنعتی دارد. بنگاه های کوچک و متوسط، در صورت تخصصی شدن در درازمدت به خوبی می توانند قابل رقابت باشند. تجربه ای که در ژاپن، هند، فیلیپین، و بعضی کشورهای اروپای غربی و شمال غربی با موفقیت همراه بوده است.

رقابت صنعتی در بهره وری اقتصادی و بنگاهی هر دو موثر است. مجموع مدیریت اروپائی رقابت صنعتی را ایجاد توانایی فوری و آنی و خلق فرصت برای کارفرمایان در طراحی، تولید و فروش کالا در محیط مربوط به خویش می داند که کیفیت و قیمت را رقبای داخلی و خارجی تغیین می کند. تحرک اقتصادی، رشد اقتصادی، قدرت و ثبات پولی، درآمد سرانه و ...)، کارآیی صنعتی ( تولید صنعتی، هزینه اشتغال، بازده صنعتی و ...) تحرک مالی حضور در بازار رقابت، منابع انسانی، قوانین و مقررات مالی و مالیاتی و پولی و ارزی، منابع و زیربناهای اقتصادی ( تسهیلات حمل و نق و ارتباطات)، توجه به صادرات خارجی، توجه به نوآوری و اختراعات، ثبات سیاسی و اقتصادی، از جمله عواملی هستند که در رقابت صنعتی و افزایش بهره وری موثرند.

تغییرات اجتماعی و جمعیتی

تغییرات ساختاری در نیروی کار هم اجتماعی و هم جمعیتی است. نرخ زاد و ولد و نرخ کاهش یابنده مرگ و میر، جمعیت جهان را از 2.5 میلیارد نفر در سال 1950 به حدود 6 میلیارد نفر در پایان سال 1993 رساند. به موازات این افزایش جمعیت آن تعداد افرادی که همه روزه وارد بازار کار می شوند روند افزایش دارد. تغییرات جمعیتی در جویندگان کار، مهارتهای کاری و نیز عرضه و تقاضای کالا تاثیر حتمی دارد. در میان عوامل اجتماعی باید به افزایش تعداد زنان در اشتغال توجه داشت، این روند بر تحصیل درآمد و بهره وری بنگاه ها تاثیر می گذارد. افزایش جمعیت، هزینه های بهداشت، آموزش، تامین اجتماعی و مسکن را به سرعت افزایش می دهد و تاثیر خویش را به طور مستقیم و غیر مستقیم بر بهره وری می گذارد. ارزش های اجتماعی و فرهنگی تغییر می کند و سنت ها به تدریج دگرگون می شود. این دگرگونی های اعتقادی و سنت ها در تحولات اجتماعی و اقتصادی و ساختار آنها تاثیر می گذارد که همه این ها بر بهره وری تاثیر گذار هستند.

گروه دوم: منابع طبیعی

مهمترین منابع طبیعی تاثیرگذار بر بهره وری، نیروی انسانی، زمین، سوخت و مواد خام است. توانایی ملت ها در ایجاد بسیج و مصرف این منابع تاثیر انکارناپذیری در بهبود بهره وری آنان دارد. این عوامل در ذیل مختصرا شرح داده می شوند.

نیروی انسانی

انسان ها باارزش ترین منابع طبیعی جامعه هستند. چندین کشور پیشرفته نظیر ژاپن، سوییس و هلند که فاقد زمین کافی، مواد سوختی و معدنی هستند بخوبی دریافته اند که تنها منبع طبیعی توسعه و رشد آنها می تواند نیروی انسانی باشد. رشد و توسعه و آموزش نیروی انسانی در زمینه مهارت ها و طرز تفکر آنان، عوامل انگیزشی، تفریح بهتر و اوقات فراغت، از جمله عواملی هستند که بر کیفیت نیروی انسانی و سلامت آنان افزوده و به افزایش بهره وری و تداوم آن کمک می کند.

زمین

زمین به مدیریت صحیح، احیا و سیاست های ملی نیاز دارد. گسترش صنایع، افزایش جمعیت و استفاده بیش از حد، عوامل تخریب زمین می باشند. فشار برای برداشت بیشتر از زمین محدودیت های زمینه ای موجود و نیاز مبرم به پرورش دام از جمله مسائل مورد بحث است که باعث می شود نه تنها برای زمین محدودیت خاصی را از لحاظ بهره وری و استفاده بهینه در نظر داشته باشند بلکه نقش روزافزون آن را در بهره وری از یاد نبرند.

سوخت

انرژی منبع با اهمیت دیگری است که باید بدان توجه خاص کرد. عرضه نفت بر ترکیب سرمایه و نیروی کار در اقتصاد کشورها تاثیر دارد و افزایش و کاهش عرضه آن نه تنها بر بهره وری بلکه بر محیط زیست تاثیر دارد. هرچند در کشورهایی که عرضه نفت به جز در شرایط خاص با مشکل مواجه نیست، اما با توجه به ارزش تبدیل آن به مواد دیگر غیر سوختنی و محدودیت منابع و نیز ایجاد آلودگی، باید در مصرف آن نهایت صرفه جویی را به عمل آورد و آن را همچون عامل افزایش بهره وری در صنایع تلقی کرد و تاکید را بر تبدیل آن به محصولاتی با ارزش افزوده بیشتر گذاشت.

مواد خام

مواد خام نیز از عوامل اصلی بهره وری در صنایع هستند. بهره بردای از معادن، مستلزم سرمایه گذاری و در اختیار گرفتن نیروی انسانی متخصص است که اگر به طور علمی و مطابق با متدهای روز دنیا انجام نشود می تواند بر هزینه تولید و در نتیجه کاهش بهره وری شتاب دهد. در کشور ما به علت ناشناخته بودن معادن و عدم استخراج اغلب آنان به علت وجود درآمدهای نفتی، مواد خام معدنی می تواند در افزایش بهره وری نقش مثبتی داشته باشد.

گروه سوم: دولت و زیربنا

سیاست ها، استراتژی ها و برنامه های دولت اثر مهمی بر بهره وری سازمان ها از راه های زیر می گذارد:

عملکرد و کارآیی دستگاه های دولتی

مقررات دولتی نظیر سیاست های کنترل قیمت، مالیات، مزد و حقوق و ...

حمل و نقل و ارتباطات

انرژی

اقدامات مالی و بانکی نظیر نرخ بهره، تعرفه ها، مقررات واردات و صادرات

رقابت بنگاه های عمومی و دولتی با سایر بنگاه ها

کنترل ارزی

مقررات محیط زیست

اجبار به فعالیت در منطقه خاص

اعطای کمک و سوبسید و یا قطع آن ها

بسیاری از تغییرات ساختاری که بر بهره وری تاثیر می گذارد ناشی از وضع قوانین و مقررات و عملکرد نهاد های دولتی است.

 

 

منبع: 

طاهر، بیتا (كارشناس اشتغال و كارآفرینی اداره كل تعاون، كار و رفاه اجتماعی استان تهران).(1394). "بررسی عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی". ماهنامه کار و جامعه، شماره 190

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تهران ، خ کارگر شمالی ، کوچه اشراقی ، خیابان هئیت ، ساختمان گرد آفرید، پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس تهران، پ 15 شماره تماس : 02166582371

درباره ما

امروزه بهره گیری از فناوری اطلاعات در امر یادگیری و یاد دهی یکی از ضرورت های انکارناپذیر است. کاربست فناوری در یادگیری و یاددهی در سطوح مختلف صورت می پذیرد. در آینده کسانی موفق خواهند بود که یاد بگیرند، چگونه یاد بگیرند. روند رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات به عبارت دقیق تر فناوری های دانش کاربست آنها در فضاهای یادگیری را اجتناب ناپذیر نموده است. ادامه ..

آمار بازدید

امروز2
دیروز277
این هفته1407
این ماه4814
مجموع157821

6
آنلاین
پنج شنبه, 27 تیر 1398 00:26
توسعه یافته توسط مارال وب